Luật Thuế TNCN 2025 (109/2025/QH15): Toàn bộ điểm mới và hiệu lực
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 thay thế toàn bộ luật cũ từ năm 2007. Thay đổi lớn nhất: biểu thuế lương còn 5 bậc, giảm trừ gia cảnh tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng và hộ kinh doanh được tính thuế theo cách mới. Bài viết dưới đây tổng hợp toàn bộ điểm mới, kèm các sửa đổi tại Luật 09/2026/QH16, để cá nhân và doanh nghiệp áp dụng đúng.
Luật Thuế TNCN 2025 là gì?
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025, gồm 4 chương, 29 điều. Luật này thay thế Luật Thuế TNCN số 04/2007/QH12 và các luật sửa đổi kèm theo.
Khi áp dụng, cần đọc cùng các văn bản sau:
- Luật 09/2026/QH16 (thông qua 24/4/2026): sửa khoản 1 Điều 7, giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của cá nhân kinh doanh, thay cho mức cố định 500 triệu đồng.
- Nghị định 68/2026/NĐ-CP: chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
- Nghị định 141/2026/NĐ-CP: nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT, TNCN của hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm, áp dụng từ 01/01/2026.
Luật Thuế TNCN 2025 có hiệu lực khi nào?
Luật có hiệu lực từ 01/7/2026, nhưng phần quan trọng nhất áp dụng sớm hơn, ngay từ kỳ tính thuế năm 2026.
| Nội dung | Áp dụng từ |
|---|---|
| Thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú | Kỳ tính thuế năm 2026 (01/01/2026) |
| Ngưỡng doanh thu do Chính phủ quy định (Luật 09/2026) | 01/01/2026 |
| Các loại thu nhập còn lại (chuyển nhượng vốn, bất động sản, thừa kế, trúng thưởng…) | 01/7/2026 |
Như vậy, khi quyết toán thuế TNCN năm 2026, người lao động được áp dụng biểu thuế và mức giảm trừ gia cảnh mới cho cả năm.
Ai là người nộp thuế TNCN?
Người nộp thuế gồm cá nhân cư trú (chịu thuế trên thu nhập phát sinh trong và ngoài Việt Nam) và cá nhân không cư trú (chỉ chịu thuế trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam).
Cá nhân cư trú là người đáp ứng một trong hai điều kiện:
- Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch, hoặc trong 12 tháng liên tục từ ngày đầu tiên có mặt.
- Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam: đăng ký thường trú hoặc có nhà thuê để ở theo hợp đồng có thời hạn.
Người không đáp ứng điều kiện trên là cá nhân không cư trú. Với tiền lương, họ nộp thuế 20% trên tổng thu nhập, không được giảm trừ gia cảnh.
10 nhóm thu nhập chịu thuế TNCN
Luật mới giữ 10 nhóm thu nhập chịu thuế và bổ sung nhiều nguồn thu nhập của kinh tế số.
- Thu nhập từ kinh doanh, nay ghi rõ cả kinh doanh thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.
- Thu nhập từ tiền lương, tiền công.
- Thu nhập từ đầu tư vốn: lãi cho vay, lợi tức cổ phần…
- Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chứng khoán.
- Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.
- Thu nhập từ trúng thưởng (trừ casino).
- Thu nhập từ tiền bản quyền.
- Thu nhập từ nhượng quyền thương mại.
- Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng.
- Thu nhập khác – nhóm mới hoàn toàn, gồm chuyển nhượng: tên miền “.vn”, tín chỉ các bon, biển số xe trúng đấu giá, tài sản số và vàng miếng.
Với vàng miếng, Chính phủ sẽ quy định ngưỡng giá trị chịu thuế và thời điểm bắt đầu thu theo lộ trình quản lý thị trường vàng.
Thu nhập được miễn, giảm thuế TNCN
Điều 4 của luật liệt kê 21 khoản thu nhập được miễn thuế. Các khoản hay gặp nhất:
- Chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho bất động sản giữa vợ chồng, cha mẹ với con, ông bà với cháu, anh chị em ruột.
- Bán nhà ở, đất ở duy nhất tại Việt Nam.
- Lãi tiền gửi ngân hàng, lãi trái phiếu chính phủ, lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
- Kiều hối; lương hưu do Quỹ BHXH chi trả.
- Tiền lương làm ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương trả cho ngày không nghỉ phép.
- Thu nhập của hộ, cá nhân trực tiếp trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản chưa qua chế biến.
- Thu nhập sau thuế TNDN của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên.
- Mới: tiền lương từ nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu nhập từ dự án khởi nghiệp sáng tạo; lãi trái phiếu xanh.
Ngoài ra, Điều 5 bổ sung các trường hợp miễn, giảm khác:
- Miễn thuế 5 năm với tiền lương của nhân lực công nghệ số, công nghệ cao chất lượng cao.
- Miễn thuế khi bán chứng chỉ quỹ mở đã nắm giữ từ 2 năm.
- Giảm 50% thuế với lợi tức từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản.
- Giảm thuế tương ứng mức thiệt hại khi gặp thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo.
Thuế TNCN từ tiền lương: biểu thuế 5 bậc và giảm trừ gia cảnh mới
Biểu thuế lũy tiến rút từ 7 bậc xuống 5 bậc, thuế suất cao nhất vẫn là 35%.
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng) | Thu nhập tính thuế/năm (triệu đồng) | Thuế suất |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 10 | Đến 120 | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 | Trên 120 đến 360 | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 | Trên 360 đến 720 | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 | Trên 720 đến 1.200 | 30% |
| 5 | Trên 100 | Trên 1.200 | 35% |
Mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh:
- Bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), trước đây 11 triệu.
- Mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng, trước đây 4,4 triệu. Người phụ thuộc phải có thu nhập bình quân tháng không quá 3 triệu đồng (Thông tư 87/2026/TT-BTC).
Điểm mới khác: người nộp thuế được trừ thêm chi phí y tế, giáo dục – đào tạo của bản thân và người phụ thuộc: tối đa 23 triệu đồng/năm cho y tế và 24 triệu đồng/năm cho giáo dục (Nghị định 253/2026/NĐ-CP). Khoản chi phải có hóa đơn, chứng từ và không được chi trả từ nguồn khác.
Ví dụ: Anh A lương 30 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc 10,5% (3,15 triệu), nuôi 1 con nhỏ.
- Thu nhập tính thuế = 30 – 3,15 – 15,5 – 6,2 = 5,15 triệu đồng.
- Thuế phải nộp = 5,15 triệu × 5% = 257.500 đồng/tháng.
- Theo luật cũ (giảm trừ 11 + 4,4 triệu, biểu 7 bậc), anh A phải nộp 967.500 đồng/tháng. Mỗi tháng giảm 710.000 đồng.
Thuế TNCN đối với hộ, cá nhân kinh doanh
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN và thuế GTGT, áp dụng từ 01/01/2026. Luật 109 ban đầu ghi mức 500 triệu. Luật 09/2026/QH16 giao Chính phủ quy định, và Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã nâng lên 1 tỷ đồng.
Trên ngưỡng này, thuế được tính theo một trong hai cách.
Cách 1 – Tính trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí), thuế suất theo quy mô doanh thu năm:
| Doanh thu năm | Thuế suất |
|---|---|
| Trên ngưỡng đến 3 tỷ đồng | 15% |
| Trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng | 17% |
| Trên 50 tỷ đồng | 20% |
Cách 2 – Tính trên doanh thu, chỉ dành cho doanh thu trên ngưỡng đến 3 tỷ đồng. Thuế = phần doanh thu vượt ngưỡng × tỷ lệ theo ngành:
| Ngành nghề | Tỷ lệ |
|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 0,5% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 2% |
| Cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp | 5% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 1,5% |
| Nội dung số: trò chơi, phim, ảnh, nhạc, quảng cáo số | 5% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 1% |
Riêng cho thuê bất động sản (trừ kinh doanh lưu trú) luôn nộp 5% trên phần doanh thu vượt ngưỡng.
Ví dụ: Chị B bán tạp hóa, doanh thu 1,8 tỷ đồng/năm. Nếu chọn cách 2, thuế TNCN = (1,8 tỷ – 1 tỷ) × 0,5% = 4 triệu đồng/năm. Nếu chị B có đủ hóa đơn chi phí và lợi nhuận thấp, cách 1 có thể có lợi hơn.
Thuế suất các loại thu nhập khác
Các khoản thu nhập ngoài lương và kinh doanh nộp thuế theo từng lần phát sinh, với thuế suất cố định.
| Loại thu nhập | Cá nhân cư trú | Cá nhân không cư trú |
|---|---|---|
| Đầu tư vốn (lãi cho vay, cổ tức) | 5% thu nhập | 5% |
| Chuyển nhượng vốn góp | 20% trên lãi; không xác định được giá mua thì 2% giá bán | Như cư trú |
| Chuyển nhượng chứng khoán | 0,1% giá chuyển nhượng | 0,1% |
| Chuyển nhượng bất động sản | 2% giá chuyển nhượng | 2% |
| Trúng thưởng | 10% phần vượt 20 triệu/lần | 10% phần vượt 20 triệu |
| Thừa kế, quà tặng | 10% phần vượt 20 triệu/lần | 10% phần vượt 20 triệu |
| Bản quyền, nhượng quyền thương mại | 5% phần vượt 20 triệu/hợp đồng | 5% phần vượt 20 triệu |
| Tên miền .vn, tín chỉ các bon, biển số xe đấu giá | 5% phần vượt 20 triệu/lần | 5% phần vượt 20 triệu |
| Tài sản số, vàng miếng | 0,1% giá chuyển nhượng | 0,1% |
| Tiền lương, tiền công | Biểu lũy tiến 5 bậc | 20% tổng thu nhập |
Với kinh doanh, cá nhân không cư trú nộp thuế trên toàn bộ doanh thu: hàng hóa 1%, dịch vụ 5%, sản xuất – vận tải 2%, nội dung số 5%, khác 2%.
Câu hỏi thường gặp
Quyết toán thuế TNCN năm 2026 có áp dụng giảm trừ 15,5 triệu cho cả năm không?
Có. Quy định về tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, nên mức 186 triệu đồng/năm được tính cho cả 12 tháng.
Hộ kinh doanh doanh thu 900 triệu có phải nộp thuế không?
Không phải nộp thuế TNCN và GTGT, vì dưới ngưỡng 1 tỷ đồng/năm. Hộ vẫn thực hiện thông báo doanh thu theo quy định.
Lãi tiền gửi ngân hàng có bị đánh thuế không?
Không. Lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng thuộc diện miễn thuế. Lãi cho cá nhân, tổ chức khác vay thì chịu thuế 5%.
Bán vàng miếng có phải nộp thuế ngay không?
Chưa. Luật quy định thuế suất 0,1%, nhưng Bộ Tài chính đã xác nhận chưa thu từ 01/7/2026; ngưỡng giá trị chịu thuế và thời điểm bắt đầu thu do Chính phủ quy định sau.
Người nước ngoài làm việc 4 tháng tại Việt Nam nộp thuế thế nào?
Nếu không có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam, họ là cá nhân không cư trú và nộp 20% trên tổng tiền lương nhận được.
Cần hỗ trợ áp dụng Luật Thuế TNCN mới?
Luật Thuế TNCN 2025 có lợi cho người làm công ăn lương và hộ kinh doanh nhỏ, nhưng cách kê khai thay đổi nhiều. Doanh nghiệp cần cập nhật cách khấu trừ thuế lương và chuẩn bị quyết toán năm 2026 theo biểu thuế mới.
VINASC Đồng Tháp nhận tư vấn thuế TNCN, kê khai thuế hộ kinh doanh, quyết toán thuế và dịch vụ kế toán trọn gói cho doanh nghiệp tại Đồng Tháp. Liên hệ: Hotline 0919 258 118 – Văn phòng Đồng Tháp: 241 Cách Mạng Tháng 8, P. 3, TP. Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.
Xem thêm: Luật 09/2026/QH16 sửa đổi 4 luật thuế: miễn thuế doanh thu dưới 1 tỷ, ưu đãi xe điện.
Căn cứ: Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15; Luật số 09/2026/QH16; Nghị định 68/2026/NĐ-CP; Nghị định 141/2026/NĐ-CP.








