News

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Thông tư 99/2025/TT-BTC là bổ sung TK 215 – Tài sản sinh học. Với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, nơi có nhiều doanh nghiệp chăn nuôi, trồng trọt, nuôi trồng thủy sản, quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến cách ghi sổ và trình bày báo cáo tài chính.

1. Tài sản sinh học là gì?

Tài sản sinh học là động vật sống và cây trồng được doanh nghiệp kiểm soát, sử dụng trong hoạt động sản xuất nông nghiệp để tạo ra sản phẩm hoặc để bán. Ví dụ: đàn bò sữa, đàn heo nái, gà đẻ trứng, đàn heo thịt, cá nuôi, lúa đang trồng, cây ăn trái theo mùa vụ.

Trước khi có Thông tư 99, các đối tượng này được theo dõi rải rác: vật nuôi sinh sản có thể ghi nhận là tài sản cố định, vật nuôi lấy thịt và cây ngắn ngày ghi nhận vào chi phí sản xuất kinh doanh dở dang hoặc hàng tồn kho. Việc gom về một tài khoản giúp thông tin rõ ràng, thống nhất hơn.

2. Kết cấu TK 215

• TK 2151 – Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ: vật nuôi tạo ra sản phẩm nhiều kỳ như bò sữa, heo nái, gà đẻ. Chi tiết:
  • TK 21511 – chưa đạt đến giai đoạn trưởng thành;
  • TK 21512 – đã đạt đến giai đoạn trưởng thành, gồm TK 215121 – Nguyên giá và TK 215122 – Giá trị khấu hao lũy kế.
• TK 2152 – Súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần: heo thịt, gà thịt, cá thịt…
• TK 2153 – Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần: lúa, rau màu, cây ngắn ngày…

3. Phân biệt giai đoạn chưa trưởng thành và đã trưởng thành

Với súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ, trong giai đoạn chưa trưởng thành (ví dụ bê cái chưa cho sữa), mọi chi phí chăm sóc hợp lý được tích lũy vào giá trị tài sản trên TK 21511. Khi vật nuôi bắt đầu cho sản phẩm, giá trị được chuyển sang TK 21512 làm nguyên giá và bắt đầu trích khấu hao trong thời gian cho sản phẩm.

4. Nguyên tắc ghi nhận cơ bản

• Ghi nhận ban đầu theo giá gốc: giá mua cộng chi phí liên quan trực tiếp, hoặc toàn bộ chi phí nuôi trồng hợp lý.
• Chi phí chăm sóc phát sinh trong giai đoạn nuôi trồng được cộng vào giá trị tài sản sinh học tương ứng.
• Khi thu hoạch, bán hoặc giết mổ, giá trị tài sản sinh học được kết chuyển sang sản phẩm, hàng tồn kho hoặc giá vốn.
• Với súc vật cho sản phẩm định kỳ đã trưởng thành, trích khấu hao theo thời gian sử dụng ước tính.

5. Dự phòng tổn thất tài sản sinh học

Thông tư 99 bổ sung việc lập dự phòng tổn thất đối với tài sản sinh học. Doanh nghiệp cần xem xét dự phòng khi có rủi ro như dịch bệnh, thiên tai, giá thị trường giảm mạnh làm giá trị có thể thu hồi thấp hơn giá trị ghi sổ.

6. Ví dụ minh họa

Công ty A tại Đồng Tháp mua 50 con heo nái hậu bị với giá 300 triệu đồng, chi phí vận chuyển 5 triệu đồng. Trong 6 tháng nuôi đến khi phối giống, chi phí thức ăn, thuốc thú y, nhân công trực tiếp là 120 triệu đồng.

• Khi mua: ghi tăng TK 21511 số tiền 305 triệu đồng.
• Chi phí chăm sóc 6 tháng: ghi tăng TK 21511 thêm 120 triệu đồng.
• Khi heo bắt đầu sinh sản: kết chuyển 425 triệu đồng sang TK 215121 làm nguyên giá và bắt đầu trích khấu hao vào chi phí sản xuất heo con.

Ví dụ mang tính minh họa nguyên tắc; tài khoản đối ứng cụ thể thực hiện theo hướng dẫn chi tiết của Thông tư 99 và quy chế hạch toán của doanh nghiệp.

7. Trình bày trên báo cáo tài chính

Tài sản sinh học được trình bày theo bản chất ngắn hạn hoặc dài hạn, kèm thuyết minh về phương pháp ghi nhận, khấu hao và dự phòng. Doanh nghiệp nông nghiệp nên chuẩn bị bảng theo dõi chi tiết theo đàn, lô, vụ.

Kết luận

TK 215 giúp phản ánh đúng bản chất hoạt động nông nghiệp, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp tổ chức theo dõi chi tiết hơn. Xem thêm hệ thống tài khoản theo Thông tư 99 và bài tổng quan Thông tư 99/2025/TT-BTC.

VINASC Đồng Tháp hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99

Chuyển đổi chế độ kế toán là việc phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sổ sách, báo cáo tài chính và quyết toán thuế. Đội ngũ VINASC Đồng Tháp cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói, rà soát hệ thống tài khoản, chứng từ, quy chế hạch toán và lập báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Xem thêm: dịch vụ kế toán tại Đồng Tháp.

Liên hệ tư vấn miễn phí: Hotline 0919 258 118 – Email vinascdongthap@gmail.com.

Bài viết mang tính tham khảo, tổng hợp từ nội dung Thông tư 99/2025/TT-BTC và các tài liệu phân tích. Khi áp dụng cho trường hợp cụ thể, doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ chuyên gia.